Ο ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ 11 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ (ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ 3, όπως πιστεύονταν μέχρι σήμερα)

Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να κατανοήσουν τον κόσμο μας ως μια ενιαία χωροχρονική οντότητα με τέσσερις διαστάσεις: τρεις του χώρου (μήκος-πλάτος-ύψος) και μία του χρόνου.
Μπορεί έτσι κανείς να φανταστεί τον πονοκέφαλο που θα προκαλέσει η ανακοίνωση των επιστημόνων πως για πρώτη φορά ανακάλυψαν δομές στον εγκέφαλο με έως 11 διαστάσεις.
Οι νευροεπιστήμονες του ελβετικού Προγράμματος Blue Brain Project, χρησιμοποιώντας πρωτότυπα μαθηματικά (αλγεβρική τοπολογία με τρόπο που δεν είχε ποτέ έως τώρα χρησιμοποιηθεί στη νευροεπιστήμη), έδειξαν ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν λειτουργεί μόνο σε τρεις, αλλά σε πολύ περισσότερες διαστάσεις. Πρόκειται για έναν εντυπωσιακό ισχυρισμό, που φιλοδοξεί να φωτίσει τα πιο βαθιά αρχιτεκτονικά μυστικά του εγκεφάλου.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής έναν από τους κορυφαίους διεθνώς νευροεπιστήμονες, τον καθηγητή Χένρι Μάρκραμ της Ελβετικής Ομοσπονδιακής Πολυτεχνικής Σχολής της Λοζάνης (EPFL) και διευθυντή του Blue Brain Project, που έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο περιοδικό υπολογιστικής νευροεπιστήμης «Frontiers in Computational Neuroscience», ανακοίνωσαν ότι αποκάλυψαν ένα σύμπαν πολυδιάστατων γεωμετρικών δομών μέσα στα δίκτυα του εγκεφάλου.

Αυτές οι δομές πολλών διαστάσεων εμφανίζονται, όταν κάθε νευρώνας συνδέεται με άλλους με τέτοιο τρόπο που δημιουργείται ένα ιδιόμορφο γεωμετρικό αντικείμενο. Όσο περισσότεροι νευρώνες εμπλέκονται μαζί στην ίδια «κλίκα», τόσο αυξάνονται οι διαστάσεις αυτού του γεωμετρικού αντικειμένου.

«Βρήκαμε έναν κόσμο που ποτέ δεν είχαμε φανταστεί. Υπάρχουν δεκάδες εκατομμύρια τέτοια αντικείμενα ακόμη και σε μια μικρή κουκκίδα του εγκεφάλου, έχοντας έως επτά διαστάσεις. Σε μερικά εγκεφαλικά δίκτυα, βρήκαμε δομές ακόμη και με 11 διαστάσεις», δήλωσε ο κ. Μάρκραμ.

Όπως είπε, αυτό πιθανώς εξηγεί γιατί είναι τόσο δύσκολο να καταλάβει κανείς τον εγκέφαλο. Είναι προφανές ότι , αν ο άνθρωπος δυσκολεύεται αφάνταστα να «πιάσει» τον κόσμο των τεσσάρων διαστάσεων του Αϊνστάιν (το συνεχές του χωροχρόνου), κόσμοι με περισσότερες διαστάσεις γίνονται υπερβολικά πολύπλοκοι ακόμη και για την πιο δυνατή φαντασία.

Η νέα αποκάλυψη κατέστη εφικτή χάρη στη συνεργασία των νευροεπιστημόνων με μαθηματικούς οι οποίοι ειδικεύονται στην αλγεβρική τοπολογία, ένα κλάδο των μαθηματικών που περιγράφει συστήματα με οποιονδήποτε αριθμό διαστάσεων.

Το 2015 το Πρόγραμμα Blue Brain παρουσίασε το πρώτο ψηφιακό αντίγραφο ενός τμήματος του νεοφλοιού, του πιο εξελιγμένου μέρους του εγκεφάλου.

Στο πλαίσιο της νέας μελέτης, έγιναν -με τη βοήθεια της αλγεβρικής τοπολογίας- πολλαπλά τεστ στον ψηφιακό εγκεφαλικό ιστό, τα οποία έδειξαν ότι οι πολυδιάστατες δομές του εγκεφάλου που ανακαλύφθηκαν, αποκλείεται να δημιουργήθηκαν κατά τύχη.

Ακολούθησαν πειράματα σε πραγματικό εγκεφαλικό ιστό στο EPFL, που επιβεβαίωσαν ότι ο εγκέφαλος συνεχώς «ανακαλωδιώνεται» στη διάρκεια της ανάπτυξής του για να δημιουργήσει ένα δίκτυο με όσο γίνεται περισσότερες δομές που έχουν πολλές διαστάσεις.

Εδώ και χρόνια οι νευροεπιστήμονες πασχίζουν να βρουν πού ο εγκέφαλος αποθηκεύει τις αναμνήσεις του. Όπως είπε ο κ. Μάρκραμ, «αυτές μπορεί τελικά να κρύβονται σε κοιλότητες ανάμεσα στις ανώτερες διαστάσεις».

Ο φιλόδοξος στόχος του Blue Brain Project είναι να δημιουργήσει -με τη βοήθεια υπερυπολογιστή- ακριβείς ψηφιακές αναπαραστάσεις και προσομοιώσεις του εγκεφάλου των τρωκτικών, αρχικά και στη συνέχεια του ανθρώπου.

Πατήστε εδώ για να διαβάσετε την επιστημονική δημοσίευση.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΚΑΝΑΔΟΙ ΜΕ ΕΡΕΥΝΕΣ ΑΠΕΙΔΕΙΞΑΝ ΟΤΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ (>10 + ΛΕΠΤΑ) ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ

Η δραστηριότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου μπορεί να συνεχίζεται για περισσότερα από 10 λεπτά μετά τον θάνατο, υποστηρίζει μια νέα, σοκαριστική μελέτη, τα ευρήματα της οποίας εγείρουν σημαντικά επιστημονικά και ηθικά ερωτήματα.
Σύμφωνα με την Independent, Καναδοί γιατροί σε μονάδα εντατικής θεραπείας παρατήρησαν ότι ο εγκέφαλος ενός ασθενή συνέχιζε να λειτουργεί ακόμα και αφού εκείνος είχε κηρυχθεί κλινικά νεκρός. Ειδικότερα, δοκιμές που πραγματοποίησαν αφότου επιβεβαιώθηκε ο θάνατός του με μια σειρά τυπικών ελέγχων (όπως π.χ. απουσία παλμών και αντίδρασης στις κόρες) ανίχνευσαν εγκεφαλικά κύματα τα οποία παρατηρούνται στο στάδιο του βαθύ ύπνου.
«Ανιχνεύσαμε μεμονωμένες εξάρσεις κυμάτων Δέλτα μετά την παύση του καρδιακού παλμού και της αρτηριακή πίεσης», ανέφερε χαρακτηριστικά η μελέτη που δημοσίευσε πρόσφατα μια επιστημονική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Οντάριο, αναφερόμενη σε έναν από τους τέσσερις ασθενείς που είχαν επιλεγεί για να συμμετάσχουν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ στους τρεις άλλους ασθενείς η εγκεφαλική δραστηριότητα, με τη μορφή κυμάτων, διακόπηκε προτού ακόμα σταματήσει η καρδιά τους, οι εγκέφαλοι και των τεσσάρων ατόμων είχαν διαφορετική «συμπεριφορά» τα λεπτά μετά τον θάνατό τους, κάτι που περιπλέκει ακόμα περισσότερο τα πράγματα και βαθαίνει το μυστήριο της μετά-θάνατον κατάστασης του ανθρώπινου σώματος.
Όπως επισημαίνουν οι Καναδοί ιατροί στη μελέτη του, ο σκοπός της εγκεφαλικής δραστηριότητας που ανιχνεύτηκε στον έναν ασθενή παραμένει άγνωστος, και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί σχετικά με την εξαγωγή συμπερασμάτων από ένα τόσο μικρό δείγμα. Ωστόσο, συμπληρώνουν, η πιθανότητα η καταγραφή αυτή να οφείλεται σε λάθος είναι απειροελάχιστη, αφού τα μηχανήματα είχαν ελεγχθεί και είχε επιβεβαιωθεί η σωστή λειτουργία τους.
Παλαιότερες έρευνες οι οποίες είχαν πραγματοποιηθεί σε ποντίκια, είχαν δείξει ότι σχεδόν όλη η εγκεφαλική δραστηριότητα στα συγκεκριμένα ζώα σβήνει μετά από μια μυστηριώδη «αναλαμπή» η οποία συμβαίνει περίπου ένα λεπτό μετά τον θάνατο. Ωστόσο οι αντίστοιχες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε ανθρώπους δεν έχουν δώσει μέχρι στιγμής ξεκάθαρα ευρήματα για το πότε ακριβώς «απενεργοποιείται» ο δικός μας εγκέφαλος.

Τα κινητά τηλέφωνα πιθανόν να προκαλέσουν καρκίνο στον εγκέφαλο.

Μία μεγάλη έρευνα επιστημόνων της αμερικανικής κυβέρνησης, που έγινε σε αρουραίους και ποντίκια, παρέχει βάσιμες ενδείξεις -με βάση προκαταρκτικά στοιχεία- ότι η μακροχρόνια έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που εκπέμπεται από τα κινητά τηλέφωνα και τις άλλες ασύρματες συσκευές, αυξάνει τον κίνδυνο για την εμφάνιση καρκίνου στον εγκέφαλο και στην καρδιά.

Πρόκειται για την μεγαλύτερη έρευνα μέχρι σήμερα πάνω στην επίδραση της ακτινοβολίας ραδιοσυχνοτήτων (RF) σε πειραματόζωα και ξεσήκωσε σάλο στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης», το «Science» και το «Scientific American», αμέσως μετά την έρευνα ξεσηκώθηκαν επιστημονικές αντιδράσεις κατά της μελέτης, με διάφορες αιτιάσεις, όπως ότι οι ερευνητές βιάστηκαν να δώσουν προκαταρκτικά στοιχεία στη δημοσιότητα, χωρίς καν η μελέτη τους να έχει δημοσιευθεί σε κάποιο επιστημονικό περιοδικό και να έχει έτσι περάσει τη «βάσανο» της αξιολόγησης από άλλους επιστήμονες.

Η επίμαχη και δαπανηρή μελέτη, κόστους 25 εκατ. δολαρίων, που αναμένεται να αναζωπυρώσει τη σχετική επιστημονική διαμάχη, έγινε από ερευνητές του ομοσπονδιακού Εθνικού Προγράμματος Τοξικολογίας (ΝΤΡ), το οποίο εποπτεύεται από το υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ.
Η μελέτη στα πειραματόζωα διαπιστώνει -σε βάθος χρόνου- αυξήσεις στα περιστατικά καρκίνου, παρά τα χαμηλά επίπεδα της ακτινοβολίας ραδιοσυχνοτήτων (RF). Τόσο οι ίδιοι οι ερευνητές, όσο και άλλοι επιστήμονες, επισήμαναν την ανάγκη να γίνουν περαιτέρω έρευνες.

Περιέργως αυξημένα ποσοστά καρκίνου βρέθηκαν μόνο σε αρσενικούς αρουραίους, ενώ το χρονικό διάστημα που εκτέθηκαν τα ζώα στην ακτινοβολία (μερικά από έμβρυα ακόμη), είναι πιθανώς πολύ μεγαλύτερο από την έκθεση των ανθρώπων στις συσκευές τους.
Δεν επισημάνθηκε κάποιος σαφής βιολογικός μηχανισμός, που να εξηγεί τον αυξημένο κίνδυνο, αν και διαπιστώθηκαν αυξημένες βλάβες στο DNA των πειραματόζωων. Παραμένει επίσης αμφίβολο κατά πόσο μια μελέτη σε τρωκτικά ισχύει εξίσου και σε ανθρώπους.

Οι ερευνητές, που έκαναν τη σχετική προδημοσίευση στο bioRXiv, εξέθεσαν αρουραίους επί εννέα ώρες κάθε μέρα και επί δύο χρόνια σε μη ιοντίζουσα ακτινοβολία (RF 900 megahertz), που αντιστοιχεί σε συχνή χρήση κινητών τηλεφώνων. Τα αρσενικά -αλλά όχι τα θηλυκά- ζώα εμφάνισαν δύο σπάνια είδη καρκινικών όγκων: γλοίωμα στον εγκέφαλο (το 2% έως 3% των πειραματόζωων) και όγκους των κυττάρων Schwan της καρδιάς (το 6% έως 7%).
Είναι η πρώτη φορά που εμφανίζονται τέτοιοι όγκοι σε σχετικές μελέτες πάνω σε πειραματόζωα και η συχνότητα των όγκων φάνηκε να εξαρτάται από τη δόση της ακτινοβολίας (δηλαδή τη συχνότητα της χρήσης). Επιπλέον, κανένα πειραματόζωο της ομάδας ελέγχου, που δεν είχε εκτεθεί στην εν λόγω ακτινοβολία, δεν εμφάνισε όγκους.
Το ίδιο το Εθνικό Πρόγραμμα Τοξικολογίας διευκρίνισε ότι τα πορίσματα της έρευνας είναι ακόμη προκαταρκτικά, ότι εξετάζονται από άλλους ειδικούς και ότι τα πλήρη ευρήματα θα δοθούν στη δημοσιότητα εντός του 2017.
Επιφυλάξεις
Επιστήμονες των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ εξέφρασαν επιφυλάξεις για τη μεθοδολογία του πειράματος, το μέγεθος του δείγματος, τις διαφορές στα ευρήματα σε σχέση με παλαιότερες μελέτες, καθώς επίσης για το γεγονός ότι οι ακτινοβολημένοι αρσενικοί αρουραίοι με τους όγκους έζησαν περισσότερο σε σχέση με όσα ζώα δεν είχαν εκτεθεί σε ακτινοβολία κ.α.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ερευνών για τον Καρκίνο (IARC) έχει κατατάξει από το 2011 την ακτινοβολία RF στις πιθανές καρκινογόνες πηγές για τους ανθρώπους. Όμως, μέχρι στιγμής, οι επιδημιολογικές μελέτες σε ανθρώπους δεν έχουν καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα, εμφανίζοντας έλλειψη συνέπειας μεταξύ τους. Πάντως, όγκοι όπως το γλοίωμα έχουν συσχετισθεί πιθανώς με την ακτινοβολία ραδιοσυχνοτήτων σε κάποιες μελέτες σε ανθρώπους, αλλά όχι σε ζώα.

Αναφερόμενος στη νέα μελέτη, ο επιστήμων βιοστατιστικής Κρίστοφερ Πόρτιερ, πρώην επικεφαλής του Εθνικού Προγράμματος Τοξικολογίας, δεν εμφανίσθηκε καθησυχαστικός: «Η νέα μελέτη με ανησυχεί πραγματικά – και είμαι ειδικός. Πρόκειται όχι απλώς για μια συσχέτιση, αλλά οπωσδήποτε για μια αιτιολογική σχέση. Έλεγξαν τα πάντα σε αυτή τη μελέτη και προέκυψε καρκίνος λόγω της έκθεσης στην ακτινοβολία», ανέφερε.
Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τους ειδικούς, οι χρήστες κινητών καλά θα κάνουν να κρατάνε τη συσκευή τους όσο γίνεται πιο μακριά από το κεφάλι και το σώμα τους, όταν μιλάνε.
imerisia.gr

Τι μας οδηγεί στην απώλεια μνήμης;

Σχετικά με την μνήμη τους οι άνθρωποι ανησυχούν πολλοί εύκολα για τα προβλήματα που τους παρουσιάζονται.

Η μνήμη είναι ένα από τα πολυτιμότερα όπλα που κατέχει ο άνθρωπος. Η δύναμη της μνήμης πάντως σχετίζεται με επιτυχίες στην επαγγελματική ζωή αλλά και γενικότερα με την ποιότητα της ζωής μας.
Πολλές όμως καταστάσεις υπάρχουν που προκαλούν παροδικά απώλεια μνήμης. Καλό είναι να τις γνωρίζουμε γιατί είναι σημαντικές διότι η αντιμετώπιση τους αποκαθιστά τις δυνατότητες της μνήμης μας.
Ενώ αν τις αφήσουμε τις ένοχες καταστάσεις που βλάπτουν τη μνήμη να εξελίσσονται τότε είναι δυνατόν να δημιουργούνται μόνιμες ελλείψεις στη δύναμη της.

 

 Η αϋπνία
Ο ύπνος είναι θεμελιώδης για τη μνήμη. Κατά τον ύπνο ο εγκέφαλος οργανώνει τη μάζα των πληροφοριών που δέχεται όταν είμαστε ξύπνιοι. Η οργάνωση, επεξεργασία και αποθήκευση των πληροφοριών είναι βασική λειτουργία της μνήμης που γίνεται όταν κοιμόμαστε.
Ο ύπνος είναι άκρως απαραίτητος για την ορθή λειτουργία της μνήμης. Η στέρηση ύπνου την εμποδίζει από του να λειτουργεί κανονικά.
Η στέρηση ύπνου δυνατόν να προκαλείται για διάφορους λόγους. Υπάρχουν οι διαταραχές του ύπνου που συνοδεύονται από αϋπνία. Σε πολύ περισσότερες όμως περιπτώσεις η στέρηση ύπνου οφείλεται σε υπερβολικές ώρες εργασίας ή παρακολούθησης τηλεόρασης, στη χρήση διαδικτύου και σε κακή διαχείριση του χρόνου για διάφορες άλλες δραστηριότητες.
Οποιοιδήποτε και εάν είναι οι λόγοι που αφαιρούμε από τον οργανισμό μας ώρες ύπνου πρέπει πάντοτε να έχουμε υπόψη μας ότι του κάνουμε κακό σε πολλά συστήματα και ιδιαίτερα στη μνήμη. Χρειαζόμαστε τουλάχιστον 6 ώρες καλού ύπνου κάθε νύχτα.
Εάν διαπιστώσετε ότι έχετε κάποια δυσκολία μνήμης σκεφτείτε μεταξύ άλλων το πόσο κοιμάστε. Εάν θέλετε τη μεγιστοποίηση των δυνατοτήτων της μνήμης σας να κοιμάστε ιδεωδώς από 7 έως 8 ώρες κάθε νύχτα.

Το στρες

Το στρες βλάπτει τη μνήμη. Ανακαλύψτε τις καταστάσεις που σας προκαλούν στρες και προσπαθήστε να μειώνετε την επίδραση τους στον ψυχικό σας κόσμο.
Το χρόνιο παρατεταμένο στρες αφαιρεί από τις δυνατότητες της μνήμης σας. Αντίθετα η ορθή διαχείριση του στρες την προστατεύει.
Εάν αισθάνεστε ότι μόνοι σας δεν μπορείτε να διαχειριστείτε και να αντιμετωπίσετε τις στρεσσογόνες καταστάσεις, μη διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια από εξειδικευμένους επαγγελματίες της υγείας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε τραγικές καταστάσεις που αυξάνουν υπέρμετρα το στρες, το άγχος και την κατάθλιψη όπου η βοήθεια από ειδικούς συμβούλους είναι αναγκαία.

Η κατάθλιψη

Η κατάθλιψη μπορεί να συνυπάρχει ή να είναι και συνέπεια του στρες. Υπάρχουν βέβαια διάφορες αιτίες και μορφές κατάθλιψης. Σε όλες όμως, η οργάνωση και η αποτελεσματικότητα της μνήμης παρουσιάζουν προβλήματα.
Η έγκαιρη αντιμετώπιση της κατάθλιψης διορθώνει τα προβλήματα της μνήμης που προκλήθηκαν από αυτήν. Για αυτό τα άτομα που αισθάνονται λύπη συνεχώς, χάνουν το ενδιαφέρον τους για πράγματα τα οποία συνήθως αγαπούσαν, δεν βλέπουν ελπίδα για το αύριο ή που όλα τους φαίνονται χωρίς νόημα, είναι καλύτερα να ζητούν βοήθεια από γιατρό τους για να φανεί εάν έχουν πρόβλημα κατάθλιψης ή όχι.
Η παρατεταμένη κατάθλιψη χωρίς θεραπεία βλάπτει τη μνήμη. Η θεραπεία της κατάθλιψης την αποκαθιστά.

Η βιταμίνη Β12

Η βιταμίνη Β12 έχει σημαντικό ρόλο στο νευρικό σύστημα. Η σχέση της με τη λειτουργία της μνήμης παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Τα εγκεφαλικά κύτταρα χρειάζονται βιταμίνη Β12 για την κανονική τους λειτουργία.
Τα άτομα με έλλειψη βιταμίνης Β12 έχουν μεταξύ άλλων και προβλήματα μνήμης. Η χορήγηση βιταμίνης Β12 στα άτομα αυτά αποκαθιστά τη μνήμη. Όσο περισσότερο αφήνεται να εξελίσσεται μια έλλειψη της βιταμίνης Β12 τόσο πιο δύσκολο είναι να αποκατασταθεί πλήρως η μνήμη του ασθενούς.
Οι καπνιστές και οι αλκοολικοί κινδυνεύουν περισσότερο από έλλειψη βιταμίνης Β12. Το ίδιο ισχύει και για τους ηλικιωμένους.
Η απορρόφηση της βιταμίνης Β12 από το έντερο μειώνεται με την αύξηση της ηλικίας και αυτό καθιστά τους ηλικιωμένους πιο επιρρεπείς στην έλλειψη της βιταμίνης αυτής. Τα άτομα με αντικειμενικό πρόβλημα μνήμης πρέπει να ελέγχουν με το γιατρό την κατάσταση τους σχετικά με τη βιταμίνη Β12.

Ο αλκοολισμός

Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ έχει αρνητικές συνέπειες στην εγκεφαλική λειτουργία. Η κατάχρηση αλκοόλ προκαλεί αρχικά απώλεια της βραχυπρόθεσμης μνήμης, στη συνέχεια οδηγεί σε αμνησία και πιθανόν σε μια μορφή άνοιας.
Οι άνθρωποι που ανέχονται την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ ή που είναι αλκοολικοί θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις απώλειες των εγκεφαλικών τους δυνατοτήτων και ιδιαίτερα της μνήμης τους.

Τα φάρμακα

Υπάρχουν διάφορες φαρμακευτικές ουσίες που επηρεάζουν τη μνήμη. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνούμε και τις επιδράσεις που δυνατόν να έχουν συνδυασμοί φαρμάκων.
Μπορεί κάποια φάρμακα  να μην επηρεάζουν τη μνήμη όταν χορηγούνται από μόνα τους. Όταν όμως χορηγούνται μαζί, η συνδυασμένη δράση τους δυνατόν να μειώνει τη μνήμη.
Υπάρχουν κατηγορίες φαρμακευτικών ουσιών που είναι γνωστό ότι επιδρούν αρνητικά στη μνήμη. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα αντικαταθλιπτικά, τα αναλγητικά, τα αντιαλλεργικά, τα υπνωτικά και τα αγχολυτικά.
Να θυμάστε ότι οι ηλικιωμένοι είναι πιο ευάλωτοι στις παρενέργειες των φαρμάκων διότι ο μεταβολισμός τους είναι πιο αργός. Αυτό σημαίνει ότι οι φαρμακευτικές ουσίες τους επηρεάζουν για περισσότερο.
Η αναγνώριση προβλημάτων της μνήμης που προκαλούνται εξαιτίας φαρμάκων είναι πολύ σημαντική. Η διακοπή της λήψης των εν λόγω φαρμάκων αποκαθιστά τη μνήμη.

Ασθένειες του μεταβολισμού

Οι ασθένειες του μεταβολισμού προκαλούν ανεπάρκεια της μνήμης. Σε αυτές, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα, όπως ο υποθυρεοειδισμός και ο υπερθυρεοειδισμός, ο διαβήτης, η ηπατική, η νεφρική και η πνευμονική ανεπάρκεια. Οι παθήσεις αυτές συνοδεύονται από προβλήματα μνήμης.
Εκτιμάται ότι 10% των ηλικιωμένων παρουσιάζουν προβλήματα με τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα και αυτό έχει άμεσες συνέπειες για τη μνήμη. Η θεραπεία για τις ασθένειες του μεταβολισμοί βελτιώνει ή αποκαθιστά τις διαταραχές της μνήμης.

Οι μολύνσεις

Η μνήμη μπορεί να επηρεαστεί σοβαρά είτε άμεσα είτε μακροπρόθεσμα από μολύνσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος όπως η εγκεφαλίτιδα ή η μηνιγγίτιδα. Οι βλάβες στη μνήμη δυνατόν να υποχωρήσουν μετά την οξεία φάση μιας τέτοιας μόλυνσης. Ωστόσο σε ποσοστό ασθενών παραμένουν προβλήματα και μετά.
Το ίδιο ισχύει και για άλλες διάφορες μολύνσεις που προσβάλλουν το ουροποιητικό σύστημα, τους πνεύμονες ή άλλα όργανα. Οι ηλικιωμένοι είναι περισσότερο ευάλωτοι. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία τέτοιων μολύνσεων αποτρέπει τα προβλήματα της μνήμης.

Γιατί η πανσέληνος μας «τρελαίνει»

 Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι η Σελήνη έχει κάποια επίδραση επάνω μας. Θα έχετε ακούσει άλλωστε φράσεις όπως «σεληνιάστηκε», «με έχει επηρεάσει η πανσέληνος», «με την πανσέληνο βγαίνουν οι καλλικάνταροι/λυκάνθρωποι» και άλλες παρόμοιες.

Όπως αναφέρει η Claudia Hammond σε άρθρο της στο BBC, η Royal Society διοργάνωσε μάλιστα και ένα συνέδριο, για να διαμορφωθεί ένα είδος συναίνεσης για το πώς δημιουργήθηκε η Σελήνη.

Η πεποίθηση ότι η Σελήνη έχει κάποιες «δυνάμεις» που επηρεάζουν τους θνητούς και τους κάνει να τρελαίνονται κυριαρχεί εδώ και εκατοντάδες χρόνια.

Από εκεί άλλωστε προήλθε και η λέξη παραφροσύνη (στα αγγλικά lunacy).

Ορισμένοι αστυνομικοί και εργαζόμενοι σε νοσοκομεία μάλιστα επιμένουν ότι σημειώνονται περισσότερα ατυχήματα και βίαια περιστατικά και εισαγωγές στα ψυχιατρεία όταν το φεγγάρι είναι «γεμάτο».

Το 2007 η αστυνομία του Brighton προσέλαβε επιπλέον αξιωματικούς όταν είχε πανσέληνο, αναφέρει το δημοσίευμα.

Σύμφωνα με μια έρευνα που διεξήχθη το καλοκαίρι που μας πέρασε, οι συμμετέχοντες σε ένα πείραμα που έγιναν μέσα σε ένα εργαστήριο ανέφεραν ότι η ποιότητα του ύπνου τους ήταν κατά 15% χειρότερη όταν είχε πανσέληνο, παρότι οι ίδιοι δε μπορούσαν να δουν το φεγγάρι, ενώ τους πήρε κατά μέσο όρο πέντε λεπτά παραπάνω για να καταφέρουν να κοιμηθούν.

Η μελέτη αυτή πήρε μεγάλη δημοσιότητα, όμως στο πείραμα συμμετείχαν μόλις 33 άτομα, και οι ίδιοι οι συγγραφείς ήταν πολύ επιφυλακτικοί για τα αποτελέσματά της.

Οι αμερικανοί ψυχολόγοι James Rotton και Ivan Kelly συνέδεσαν τα αποτελέσματα 37 διαφορετικών ερευνών το 1985, γύρω από τις επιδράσεις του κύκλου της Σελήνης.

Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν είχε καμία σχέση με τον αριθμό των εισαγωγών στα ψυχιατρεία, δολοφονιών, αυτοκινητιστικών, αυτοκτονιών και άλλων εγκλημάτων.

Όταν εξέτασαν κάθε μία μελέτη ξεχωριστά, βρήκαν άλλα στοιχεία που εξηγούσαν αυτά τα «φαινόμενα», όπως για παράδειγμα ότι η πανσέληνος συνέπιπτε με κάποια γιορτή ή έπεφτε μέσα σε σαββατοκύριακο κ.ά.

Μία άλλη συγκριτική μελέτη 20 διαφορετικών ερευνών, το 1992, κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρχε καμία σχέση ανάμεσα στις φάσεις της Σελήνης και τον αριθμό των αυτοκτονιών που σημειώθηκαν εκείνο το διάστημα.

Γιατί λοιπόν εξακολουθούν ακόμη πολλοί να πιστεύουν ότι «κάτι κρύβεται» πίσω από τη Σελήνη;

Μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση θέλει, την εποχή που ακόμη δεν είχαμε φως στους δημόσιους χώρους, οι άστεγοι να καταλαμβάνονταν από μανία και κρίσεις, εξαιτίας της έλλειψης ύπνου που τους δημιουργούσε το έντονο φως του φεγγαριού.

Άλλοι ισχυρίζονται ότι οι «δυνάμεις της Σελήνης» επηρεάζουν μόνο ορισμένους και ότι θα έπρεπε να γίνουν περαιτέρω μελέτες σε αυτά τα άτομα.

Προς το παρόν πάντως δεν υπάρχει κάποια επιστημονική εξήγηση για το πώς η πανσέληνος επηρεάζει τους ανθρώπους…

πηγή

Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΜΑΝΤΗΣ;

Αν καταφέρνουμε να επιβιώνουμε είναι γιατί ξέρουμε τι να... περιμένουμε!Αυτό προκύπτει από τις τελευταίες νευρολογικές μελέτες που δείχνουν ότι, πολύ περισσότερο από το να αντιδρούμε στα ερεθίσματα που δεχόμαστε,προσπαθούμε κάθε στιγμή να προβλέψουμε το μέλλον. Ίσως μάλιστα αυτή η ικανότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου επέτρεψε στο είδος μας να κυριαρχήσει...

Γυρίζετε στο σπίτι σας όπως κάθε μέρα από τη δουλειά, στρίβετε μηχανικά στη γωνία, φθάνετε στην είσοδο και ξαφνικά βλέπετε ότι η καγκελόπορτα δεν είναι πια πράσινη αλλά άσπρη. «Α, βάψανε τα κάγκελα!» σκέφτεστε και συνεχίζετε τον δρόμο σας αμέριμνοι. Η αλλαγή του χρώματος στην εξώπορτα σάς προκάλεσε μια μικρή έκπληξη, αλλά σε καμία περίπτωση ανησυχία. Την ώρα εκείνη όμως, χωρίς εσείς να το καταλαβαίνετε, μέσα στο κεφάλι σας σήμανε συναγερμός.

Στον εγκέφαλο δεν αρέσουν οι εκπλήξεις. Αντιθέτως, όπως όλα δείχνουν, ο «υπολογιστής» του οργανισμού μας κάνει τα πάντα για να τις αποφύγει. Νέες έρευνες υποστηρίζουν ότι ίσως τελικά η βασική λειτουργία του δεν είναι τόσο το να ανταποκρίνεται στα εξωτερικά ερεθίσματα όσο το να προβλέπει αυτά που πρόκειται να συναντήσει στο μέλλον.

Όσο οι προβλέψεις του είναι σωστές όλα βαίνουν καλώς και μπορεί να λειτουργεί, κατά κάποιον τρόπο, στον «αυτόματο πιλότο» εξοικονομώντας ενέργεια και βαδίζοντας με ασφάλεια. Όταν όμως οι «μαντικές» του ικανότητες αποδεικνύονται εσφαλμένες τίθεται σε εγρήγορση. Και δικαίως. Τα λάθη του είδους δεν βοηθούν στην επιβίωση.

Ζούμε προβλέποντας

Το ότι ο εγκέφαλός μας κάνει προβλέψεις φαίνεται ίσως προφανές. Το «αισθανόμαστε» σε δεκάδες στιγμές της καθημερινότητάς μας. Στη νευροεπιστήμη όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Παραδοσιακά ο εγκέφαλος αντιμετωπιζόταν από τους ειδικούς ως «δέκτης» πληροφοριών, ο οποίος έχει ως κύριο ρόλο να αντιδρά στα ερεθίσματα που λαμβάνει από το περιβάλλον και όχι να προσπαθεί να τα προλάβει.

«Η ιδέα ότι ο βασικός σκοπός του εγκεφάλου είναι να προβλέπει τα εξωτερικά ερεθίσματα,να προβλέπει το περιβάλλον,δεν είναι διαδεδομένη στη νευροεπιστήμη» λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο Λαρς Μούκλι, επιστήμονας του εγκεφάλου, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης.

Αυτό, όπως εξηγεί, οφείλεται σε έναν βαθμό και στις ερευνητικές μεθόδους των επιστημών που μελετούν τον εγκέφαλο, οι οποίες βασίζονται συνήθως σε πειράματα στο εργαστήριο, σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον, όπου οι ειδικοί προκαλούν διάφορες αλλαγές και μετά παρακολουθούν τις αντιδράσεις.

«Το 95% των πειραμάτων γίνονται έτσι» τονίζει. «Εμείς επιχειρούμε μια διαφορετική προσέγγιση, σχεδιάζοντας πειράματα ώστε να αποδείξουμε ότι η ιστορία και το γενικό πλαίσιο κάνουν τη διαφορά και ότι ο εγκέφαλος ασχολείται τελικά μετο να κάνει προβλέψεις».

Τα μυστικά του οπτικού φλοιού

Εγκέφαλος, Μεταφυσική, νευροεπιστήμη, νοημοσύνη, νευροφυσιολογία, μέλλον, πρόβλεψη

Ο εγκέφαλος δεν προβλέπει το απρόβλεπτο. Αριστερά, η φαινόμενη κίνηση (ΦΚ) προκαλεί δραστηριότητα στον πρωτογενή οπτικό φλοιό (V1), απεικονιζόμενη με τη διακεκομμένη γραμμή. Δεξιά, στο επάνω διάγραμμα, το πρόσθετο ερέθισμα του πειράματος παρουσιάζεται συντονισμένα με τη φαινόμενη κίνηση και άρα σύμφωνα με τις προβλέψεις του εγκεφάλου, ενώ στο κάτω διάγραμμα το εκτός κίνησης ερέθισμα είναι απρόβλεπτο και προκαλεί αύξηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας, η οποία απεικονίζεται στη λεπτομέρεια κάτω αριστερά.

Ο εγκέφαλος δεν προβλέπει το απρόβλεπτο. Αριστερά, η φαινόμενη κίνηση (ΦΚ) προκαλεί δραστηριότητα στον πρωτογενή οπτικό φλοιό (V1), απεικονιζόμενη με τη διακεκομμένη γραμμή. Δεξιά, στο επάνω διάγραμμα, το πρόσθετο ερέθισμα του πειράματος παρουσιάζεται συντονισμένα με τη φαινόμενη κίνηση και άρα σύμφωνα με τις προβλέψεις του εγκεφάλου, ενώ στο κάτω διάγραμμα το εκτός κίνησης ερέθισμα είναι απρόβλεπτο και προκαλεί αύξηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας, η οποία απεικονίζεται στη λεπτομέρεια κάτω αριστερά.

Αυτό ακριβώς αποδεικνύεται στην έρευνα που δημοσίευσε πρόσφατα μαζί με την Αριεν Αλινκ του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ της Γερμανίας στο επιστημονικό έντυπο «Journal of Νeuroscience», εντοπίζοντας νέες, «προγνωστικές» λειτουργίες στον πρωτογενή οπτικό φλοιό (V1), μια περιοχή του εγκεφάλου που ως πριν από μερικά χρόνια εθεωρείτο από τις πιο γνωστές στους επιστήμονες.

Η παραδοσιακή άποψη ήταν ότι ο V1, ο οποίος δέχεται τις πληροφορίες μέσω των ματιών και του οπτικού νεύρου, σχετίζεται κυρίως με την επεξεργασία των οπτικών σημάτων χωρίς να έχει συμμετοχή σε «ανώτερες» λειτουργίες όπως η μνήμη ή οι νοητικές απεικονίσεις και ο συμβολισμός. Η έλευση της λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας (fΜRΙ) άρχισε όμως να ανατρέπει τα δεδομένα αποκαλύπτοντας ότι ο οπτικός φλοιός δεν περιορίζεται μόνο στις απλές οπτικές λειτουργίες, αλλά έχει επίσης σημαντικά υψηλότερα καθήκοντα.

«Ο πρωτογενής οπτικός φλοιός σχετίζεται με τη μνήμη αλλά και με την οπτική χωρική προσοχή. Ακόμη και όταν δεν υπάρχει οπτικό ερέθισμα,αλλά κάποιος περιμένει κάτι να μπει στο οπτικό του πεδίο,η δραστηριότητα σε αυτή την περιοχή του φλοιού αυξάνεται υπερβολικά» εξηγεί ο ερευνητής. «Έχουμε πολλές ενδείξεις ότι η κύρια ασχολία του εγκεφάλου είναι το να “μιλάει” στον εαυτό του,οι διάφορες περιοχές του συνομιλούν διαρκώς μεταξύ τους και έχουν ανώτερες γνωσιακές λειτουργίες».

Ο οπτικός φλοιός εκτός από το να «βλέπει» παράλληλα «ακούει» πολλές πληροφορίες, τις οποίες επεξεργάζονται άλλες περιοχές του εγκεφάλου και φθάνουν ως αυτόν με τρόπο ο οποίος ακόμη παραμένει άγνωστος.

«Στην έρευνα που δημοσιεύσαμε πρόσφατα» λέει ο κ. Μούκλι «δείχνουμε μόνο μια πλευρά αυτών των λειτουργιών, την εμπλοκή του οπτικού φλοιού στη συνεχή διατύπωση προβλέψεων. Άλλες μελέτες μας όμως, οι οποίες ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί,δείχνουν ότι ο V1 σχετίζεται και με πολλά άλλα πράγματα,όπως για παράδειγμα με τις ψευδαισθήσεις».

Το πείραμα της οφθαλμαπάτης

Για να ελέγξουν την προβλεπτική ικανότητα του πρωτογενούς οπτικού φλοιού οι ερευνητές σχεδίασαν πειράματα που βασίζονται στην οφθαλμαπάτη της φαινόμενης κίνησης. «Έχουμε δύο φωτεινές κουκίδες που αναβοσβήνουν, σε απόσταση η μία από την άλλη» εξηγεί ο κ. Μούκλι «και όταν αυτό γίνεται εναλλάξ φαίνεται σαν να πρόκειται μόνο για μία κουκίδα η οποία κινείται επάνω κάτω». Επειδή ο V1 επεξεργάζεται κάθε σημείο του χώρου σε διαφορετική θέση, οι ερευνητές έχουν στην ουσία μπροστά τους έναν «χάρτη» του φλοιού στον οποίο μπορούν να δουν ποιες θέσεις ενεργοποιούνται κάθε φορά ανάλογα με το οπτικό σήμα που φθάνει στον εγκέφαλο.

Δύο κουκκίδες που δεν αναβοσβήνουν με τρόπο που να δίνει την εντύπωση της κίνησης εμφανίζονται σε αυτό τον χάρτη σε απόσταση η μια από την άλλη. «Όταν όμως έχουμε την οφθαλμαπάτη της φαινόμενης κίνησης» λέει ο ερευνητής «βλέπουμε κάτι εκπληκτικό στον φλοιό,μια μικρή ενεργοποίηση του διαστήματος ανάμεσα στις δύο κουκκίδες. Δεν υπάρχει πραγματική κίνηση, όμως η οφθαλμαπάτη πυροδοτεί μια δραστηριότητα στο ενδιάμεσο διάστημα».

Ο κ. Μούκλι και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν πρώτοι αυτή την ενδιάμεση δραστηριότητα πριν από μερικά χρόνια και θέλησαν να δουν ποιος μπορεί να είναι ο σκοπός της. «Η θεωρία μου» λέει «ήταν ότι προβλέπει ότι υπάρχει ένα ερέθισμα που κινείται επάνω κάτω». Για να τη διερευνήσουν εισήγαγαν ένα πραγματικό ερέθισμα, μία ακόμη κουκκίδα, στη μέση της απόστασης. Ανάλογα με το αν η κουκκίδα αναβόσβηνε συντονισμένα με την πρόβλεψη ή όχι, η επεξεργασία του ερεθίσματος θα έπρεπε να είναι διαφορετική. Και αυτό ακριβώς συνέβη.

«Όταν η οφθαλμαπάτη ταίριαζε στην πρόβλεψη, η δραστηριότητα που πυροδοτούσε ήταν μικρότερη.Όταν δεν ταίριαζε,η ενεργοποίηση ήταν μεγαλύτερη. Αυτό ήταν και το βασικό εύρημά μας, ότι αυτή η οπτική περιοχή, ο V1, μπορεί επίσης να μας πει αν ένα ερέθισμα ταιριάζει ή δεν ταιριάζει στις περιβάλλουσες πληροφορίες» .

Όταν οι προβλέψεις του αποδεικνύονται σωστές, ο εγκέφαλος παραμένει «ήρεμος», κάτι το οποίο του επιτρέπει να εξοικονομεί ενέργεια. Όταν τα πράγματα δεν συμφωνούν με τα αναμενόμενα, οι νευρώνες δραστηριοποιούνται. Οι ειδικοί δεν γνωρίζουν ακόμη ποια είναι η σημασία αυτής της δραστηριότητας.

«Θα μπορούσε να σημαίνει δύο πράγματα» λέει ο κ. Μούκλι. «Ίσως είναι ένα “σήμα σφάλματος”,η πρόβλεψη παραβιάστηκε και οι πρωτογενείςπεριοχές στέλνουν σήμα στις άλλες λέγοντας “κάτι δεν πάει καλά και εμείς δεν το προβλέψαμε”.Μπορεί όμως και να συμβαίνει το άλλο, ίσως όταν η πρόβλεψη επαληθεύεταιη επεξεργασία της να είναι πολύ αποτελεσματική και πολύ γρήγορη και να μην προκαλεί έντονη δραστηριότητα» .

Θυμόμαστε το μέλλον...

Πώς λειτουργεί αυτό στην πράξη; Οι καλές προβλέψεις, όπως τονίζει ο κ. Μούκλι, μπορούν να γίνουν μόνο μέσω της εμπειρίας- κατά κάποιον τρόπο είναι σαν να «θυμόμαστε το μέλλον». Ο βασικός μηχανισμός που εμπλέκεται σε αυτή τη διαδικασία είναι το λεγόμενο «αυτόματο» ή «προεπιλεγμένο δίκτυο» του εγκεφάλου, το οποίο σχετίζεται με τη μνήμη, με την ανάσυρση των αναμνήσεων και με την ικανότητά μας να «ταξιδεύουμε» νοερά στο παρελθόν και στο μέλλον.

«Οι περιοχές αυτές» εξηγεί «κωδικοποιούν πληροφορίες ώστε να μπορεί κάποιος να ανιχνεύσει μια ανάμνηση αλλά ταυτόχρονα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάσυρση πληροφοριών για μελλοντική χρήση.Είναι μια αρετή που έχουμε εμείς οι άνθρωποι, μπορούμε να ταξιδέψουμε στον χρόνο μέσα από τις αναμνήσεις μας».

Φανταστείτε ότι ξαφνικά αναρωτιέστε αν προτού φύγετε από το σπίτι κλείσατε την καφετιέρα. Μπορείτε να γυρίσετε πίσω, στην ανάμνηση όλων όσων κάνατε το πρωί, να περιπλανηθείτε στους χώρους του σπιτιού, να πάτε νοερά στην κουζίνα. Και μετά μπορείτε να μεταφερθείτε αμέσως στο μέλλον και να σκεφθείτε, «προβλέποντας» τη σκηνή:

«Μόλις γυρίσω θα πρέπει να πάω στην κουζίνα να δω αν τελικά έκλεισα την καφετιέρα» . Για αυτό το «ταξίδι» πίσω και μπροστά στον χρόνο χρησιμοποιούνται ακριβώς οι ίδιες περιοχές του εγκεφάλου.

«Οι προβλέψεις αυτές» επισημαίνει ο κ. Μούκλι «αναφέρονται μόνο σε ένα συγκεκριμένο σκηνικό και σε μια συγκεκριμένη κατάσταση. Την πόρτα του γραφείου μου,για παράδειγμα,την ξέρω πολύ καλά και την “προβλέπω” μόνο όταν βρίσκομαι στο πανεπιστήμιο. 

Όταν πηγαίνω στο σπίτι,προβλέπω μια άλλη πόρτα.Αν όμως η πόρτα του σπιτιού μου άνοιγε ξαφνικά με τον ήχο της πόρτας του γραφείου μου ήτις πόρτας του αυτοκινήτου μου,το γεγονός θα μου προξενούσε απόλυτη έκπληξη, γιατί δεν θα συμφωνούσε με την πρόβλεψή μου γι΄ αυτό που περιμένω να συμβεί».

Τσεκάρουμε συνέχεια

Ο εγκέφαλος προβλέπει διαρκώς από πριν αυτό που πρόκειται να επακολουθήσει και «τσεκάρει» τις προβλέψεις του ακόμη και όταν εμείς δεν το συνειδητοποιούμε. «Μπορεί να μιλάω στο κινητό μου κανονίζοντας τι θα κάνω το βράδυ» εξηγεί ο ερευνητής και συνεχίζει: «Αν η πόρτα του σπιτιού κάνει τον ήχο της πόρτας του αυτοκινήτου θα σταματήσω να μιλάω.Αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλός μου υποσυνείδητα ελέγχει διαρκώς αν οι πληροφορίες ταιριάζουν στις προσδοκίες του. Η διαρκής αναπροσαρμογή αυτού του τεράστιου όγκου πληροφοριών είναι η βασική ασχολία ενός μεγάλου τμήματος του εγκεφάλου».

Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη επακριβώς ποιες πληροφορίες συλλέγονται και αποθηκεύονται για αυτή τη χρήση. Οι μελέτες που έχουν γίνει ως τώρα όμως δείχνουν ότι ο εγκέφαλος δεν ασχολείται ιδιαίτερα με τις λεπτομέρειες. Μια γενική εικόνα φαίνεται να αρκεί για να του δώσει τις ενδείξεις που χρειάζεται.

«Ο εγκέφαλος έχει εξαιρετική ικανότητα να εξάγει ουσιώδεις πληροφορίες πάρα πολύ γρήγορα, απορρίπτοντας πάρα πολλά πράγματα που δεν είναι βασικά για την κατανόηση μιας κατάστασης. Από πειράματα που έχουν γίνει συμπεραίνουμε ότι οι πληροφορίες που κρατάει σχηματίζουν μια εξαιρετικά συνοπτική περιγραφή της κάθε κατάστασης».

Σε τι διαφέρουμε από τα ζώα

Ποια είναι η χρησιμότητα όλων αυτών; Φυσικά η επιβίωση. Ο αποκλεισμός των απρόβλεπτων διευκολύνει την προσαρμογή και μειώνει τους κινδύνους. Ο κ. Μούκλι θεωρεί ότι η εγκεφαλική προβλεπτική ικανότητα δεν περιορίζεται μόνο στους ανθρώπους αλλά, σε μικρότερο βαθμό, υπάρχει και στα ζώα, ακόμη και στους απλούστερους οργανισμούς:

«Πειράματα έχουν δείξει ότι οι ποντικοί έχουν κάποια ικανότητα να ταξιδεύουν νοερά στον χρόνο. Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα ζώα μπορούν σε ένα βαθμό να κάνουν αυτό το νοητικό “μπρος πίσω”.Για μερικά λεπτά στους ποντικούς και, δεν ξέρω,υποπτεύομαι για μερικές ώρες στις γάτες και ίσως για μερικές ημέρες στους πιθήκους».

Η διαφορά στον άνθρωπο είναι το χρονικό εύρος που μπορεί να καλύψει με αυτά τα νοητικά ταξίδια. «Όταν μπορεί κάποιος να ταξιδεύει νοερά στον χρόνο και να προβλέπει όχι μόνο για μερικά δευτερόλεπτα ή λεπτά αλλά για μήνες και για ένα χρόνο, τότε μπορεί να γίνει γεωργός γιατί ξέρει ότι αν κάνει κάτι συγκεκριμένο στο χωράφι του εφέτος του χρόνου θα έχει κάτι να φάει.

Όταν προβλέπει για αρκετά χρόνια μπορεί να κάνει οικονομίες για νααγοράσει κάποτε ένα σπίτι.Αυτά τα τόσο μεγάλα χρονικά πλαίσια πρόβλεψης και σχεδιασμού ίσως είναι μια από τις αιτίες για τις οποίες έχουμε τόσο μεγάλο εγκέφαλο.Ισως αυτό που μας καθιστά ικανούς να κάνουμε κάτι καλύτερο και περισσότερο από τα άλλα ζώα είναι ο χρόνος για τον οποίο μπορούμε να προβλέψουμε» .

Οι έρευνες που διεξάγουν τώρα ο κ. Μούκλι και οι συνεργάτες του επεκτείνονται σε πιο πολύπλοκα ερεθίσματα, όπως τα βιβλία και οι κινηματογραφικές ταινίες. «Ήδη βλέπουμε ότι ο οπτικός φλοιός προβλέπει τι θα γίνει μετά στην ταινία» λέει. Το επόμενο βήμα θα είναι να μελετήσουν τι συμβαίνει στον εγκέφαλο ανθρώπων στους οποίους η προγνωστική ικανότητα δεν λειτουργεί σωστά, όπως τα άτομα που πάσχουν από Αλτσχάιμερ ή σχιζοφρένεια, με απώτερο στόχο τη συμβολή στην ανακάλυψη πιο αποτελεσματικών θεραπειών.

H ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ «ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ»

Η θεωρία της προγνωστικής κωδικοποίησης- το ότι δηλαδή ο κύριος ρόλος του εγκεφάλου δεν είναι να αντιδρά στα εξωτερικά ερεθίσματα αλλά να προβλέπει τα μελλοντικά- δεν είναι καινούργια.

Η ιδέα του «Μπεϊζιανού εγκεφάλου»,η οποία υποστηρίζει ότι το νευρικό σύστημα όταν συναντά καταστάσεις αβεβαιότητας εξάγει πληροφορίες με έναν τρόπο παρόμοιο με αυτόν της Μπεϊζιανής Στατιστικής,έχει τις ρίζες της στον 19ο αιώνα.Τελευταία όμως,χάρη σε νέες έρευνες,έχει βρει μεγαλύτερο έρεισμα.

Η πιο σημαντική πρόταση του είδους είναι γνωστή ως «αρχή της ελεύθερης ενέργειας» και διατυπώθηκε πριν από δύο χρόνια από τονΚαρλ Φρίστον , νευροεπιστήμονα του University College του Λονδίνου.Χαιρετίστηκε από ορισμένους ως η πιο «δυνατή» θεωρία που έχει προταθεί ως σήμερα στη γνωσιακή νευροεπιστήμη- μια «θεωρία των πάντων» για τον εγκέφαλο.Χρησιμοποιώντας «σταθερούς» μαθηματικούς τύπους- και όχι εμπειρικά εργαστηριακά πειράματα που μπορούν να ανατραπούν- ο κ.Φρίστον έδειξε πώς τα πρότυπα του εξωτερικού κόσμου που κωδικοποιεί ο εγκέφαλός μας «ενημερώνονται» διαρκώς με νέες πληροφορίες με στόχο την ελαχιστοποίηση της «ελεύθερης ενέργειας»,δηλαδή των διαφορών τους από αυτό που πραγματικά συμβαίνει «έξω» από το μυαλό μας.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ, ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ

Μία ενδιαφέρουσα άποψη για την προγνωστική λειτουργία του εγκεφάλου προέρχεται από έναν εκπρόσωπο του κόσμου των ηλεκτρονικών υπολογιστών.Ο Τζεφ Χόκινς, εφευρέτης των υπολογιστών παλάμης Ρalm Ρilot και Treo,θεωρεί τη μελέτη του ανθρώπινου εγκεφάλου τόσο σημαντική για την υπολογιστική ώστε επέστρεψε στα θρανία για να σπουδάσει νευροεπιστήμη και ίδρυσε το Κέντρο Θεωρητικής Νευροεπιστήμης Ρέντγουντ.

Πιστεύει ότι η μόνη οδός για την ανάπτυξη μιας πραγματικά «έξυπνης» τεχνητής νοημοσύνης είναι η σφαιρική κατανόηση των εγκεφαλικών λειτουργιών, και ιδιαίτερα της προγνωστικής κωδικοποίησης και της ανάδρασης του φλοιού.Υποστηρίζει ότι ο φλοιός έχει ένα υψηλό πρόγραμμα το οποίο επεξεργάζεται τα δεδομένα και ένα ανώτερο αντίστροφο πρόγραμμα το οποίο προβλέπει τις επερχόμενες πληροφορίες.

Αν κατορθώσουμε να τα αντιγράψουμε,λέει, θα μπορέσουμε να φτιάξουμε υπολογιστές ικανούς να κάνουν προβλέψεις και να αντιδρούν πιο σωστά στις διάφορες καταστάσεις.

ΠΗΓΗ:  newsvolos.com

O υποθάλαμος του εγκεφάλου «ελέγχει τη γήρανση σε όλο το σώμα»

Ο υποθάλαμος, μια περιοχή του εγκεφάλου που ρυθμίζει μια πληθώρα λειτουργιών, από την ανάπτυξη μέχρι το μεταβολισμό και την αναπαραγωγή, δεν αποκλείεται να ελέγχει και τη διαδικασία της γήρανσης -σύμφωνα τουλάχιστον με μελέτη σε ποντίκια που δημοσιεύεται στο Nature.

Οι ερευνητές του Κολεγίου Ιατρικής «Άλμπερτ Άινσταϊν» στη Νέα Υόρκη έδειξαν ότι η αναστολή της δράσης μιας ουσίας στον υποθάλαμο βελτίωσε την υγεία και αύξησε κατά 20% τη διάρκεια ζωής των πειραματόζωων.
«Οι επιστήμονες αναρωτιούνται εδώ και καιρό για το κατά πόσο η γήρανση συμβαίνει ανεξάρτητα σε καθέναν από τους ιστούς του σώματος, ή αν αντίθετα ρυθμίζεται από ένα συγκεκριμένο όργανο» σχολιάζει ο Ντόνγκσενγκ Κάι, επικεφαλής των πειραμάτων.
«Η μελέτη μας καθιστά ξεκάθαρο ότι πολλές παράμετροι της γήρανσης ελέγχονται από τον υποθάλαμο» υποστηρίζει.
Ο υποθάλαμος, μια δομή σε μέγεθος αμυγδάλου που βρίσκεται βαθιά στον εγκέφαλο, συνδέει το νευρικό σύστημα με το ενδοκρινικό σύστημα, και ρυθμίζει έτσι την όρεξη, τη θερμοκρασία του σώματος, τον ύπνο, τα επίπεδα κόπωσης, την αναπαραγωγή και το βιολογικό ρολόι, μεταξύ άλλων.
Ο Δρ Κάι ήθελε να εξετάσει το κατά πόσο η γήρανση συνδέεται με τιη φλεγμονή του υποθαλάμου. Σε πρώτη φάση, η ερευνητική ομάδα έδειξε ότι, όταν τα ποντίκια αρχίζουν να γερνούν, ο υποθάλαμος βρίσκεται όλο και περισσότερο υπό την επίδραση ενός μορίου που σχετίζεται με την φλεγμονή και ονομάζεται NF-κΒ.
Στην επόμενη φάση των πειραμάτων, οι ερευνητές έδειξαν ότι η χορήγηση μιας ουσίας που αυξάνει τη δραστηριότητα του NF-κΒ δείχνει να επιταχύνει τη γήρανση έξι μήνες μετά τη χορήγηση: τα ποντίκια παρουσίασαν αυξημένη απώλεια μυϊκής και οστικής μάζας, λεπτότερο δέρμα και μειωμένη ικανότητα απομνημόνευσης.
Αντίθετα, η χορήγηση μιας άλλης ουσίας που αναστέλλει το NF-κΒ στον υποθάλαμο φρενάρει αυτά τα σημάδια της γήρανσης και αυξάνει τη μέση διάρκεια ζωής κατά 20%, συγκριτικά με τα ποντίκια στα οποία δεν υπήρχε φαρμακευτική παρέμβαση.
Το εντυπωσιακό μάλιστα ήταν ότι τα οφέλη αυτά παρατηρήθηκαν ακόμα και στα πειραματόζωα που ήταν ήδη μεσήλικα όταν άρχισε το πείραμα.
Ποιος είναι όμως ο μηχανισμός που αυξάνει τη δραστηριότητα του NF-κΒ και αναγκάζει τον υποθάλαμο να ενεργοποιήσει τη διαδικασία της γήρανσης;
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι το NF-κΒ μπλοκάρει τη δράση της «εκλυτικής ορμόνης των γοναδοτροπινών» (GnRH), μιας ορμόνης που παράγει ο υποθάλαμος για να ενεργοποιεί το αναπαραγωγικό σύστημα.
Αυτό υποδεικνύει ότι η εμφάνιση φλεγμονής είναι το σημάδι που χρησιμοποιεί ο εγκέφαλος για να καταλάβει ότι έχει έρθει ώρα να σταματήσει η αναπαραγωγή και να αρχίσει η διαδικασία της γήρανσης.
Η μελέτη χαρακτηρίστηκε «μείζον επίτευγμα για την έρευνα στη γήρανση» από τον Ντέιβιντ Σινκλέρ, έγκριτο μοριακό βιολόγο του Χάρβαρντ, ο οποίος κλήθηκε να σχολιάσει τα αποτελέσματα στο δικτυακό τόπο του Nature.
Όπως επισήμανε ο Σινκλέρ, η αναστολή του NF-kB στον υποθάλαμο δείχνει να φρενάρει τη γήρανση ακόμα και αν χορηγηθεί στη μέση ηλικία, διαπίστωση που γεννά ελπίδες για την αντιμετώπιση της γήρανσης στο μέσο μεσήλικο άνθρωπο.

ΝΑ ΠΟΥ ΗΡΘΕ, ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ Ο ΚΑΙΡΟΣ ΝΑ ΠΟΥΜΕ ΣΤΑ ΣΟΒΑΡΑ:
ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΘΑΝΟΥΜΕ ΠΟΤΕ ΚΟΥΦΑΛΑ ΝΕΚΡΟΘΑΦΤΗ !!!!!

ΚΩΝ/ΝΟΣ ΔΟΥΣΗΣ